K.F. Hein Fonds

Castellum
Hoge Woerd

Als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling verrees in 2015 in Leidsche Rijn een nieuw cultureel centrum: Castellum Hoge Woerd. Naast een vrijwel intact Romeins schip herbergt het Castellum een café, museum, stadsboerderij én theater Podium Hoge Woerd. Het K.F. Hein Fonds droeg bij aan het educatief programma van het museum en aan de openingsvoorstelling ‘Castellumverhalen’.

Culturele brug tussen de stad en Leidsche Rijn

castellum-1 castellum-2

Hoewel al sinds de bouw van Leidsche Rijn werd gesproken over een cultuurhuis in Leidsche Rijn, duurde het nog tot 2015 voordat cultuurliefhebbers uit dat deel van Utrecht een eigen plek hadden. Met Castellum Hoge Woerd heeft het stadsdeel Leidsche Rijn een unieke en omvangrijke culturele trekker. Het Castellum is gebouwd op de contouren van een archeologisch rijksmonument en weet door de prikkelende en evenwichtige tentoonstelling van de archeologische vondsten het heden en verleden op een verrassende manier aan elkaar te verbinden.

“Door die samenwerking en de coproducties die zo ontstaan krijgt het theater een ziel.”

Behalve het educatieve deel van het museum, steunde het K.F. Hein Fonds ook het Podium Hoge Woerd. Harm Lambers, directeur van Theater Kikker en Podium Hoge Woerd, werd al jaren geleden gevraagd om als kandidaat-exploitant mee te denken over een nieuw theater in Leidsche Rijn. ‘Ik zag kansen voor een culturele brug tussen Utrecht stad en Leidsche Rijn. Met Theater Kikker begeven we ons op een smal terrein, we tonen de grillige kant van het theatervak. Hier kunnen we een wat breder aanbod creëren.’

castellum-3 castellum-4

Ziel

De lokale rol van het Podium Hoge Woerd staat bij Lambers voorop. ‘We willen samenwerken met alle culturele groeperingen die al actief zijn in Leidsche Rijn’, zegt hij. ‘Van toneelgezelschap tot kamerorkest. De samenwerking en de coproducties die zo ontstaan geven het theater een ziel. Ook willen we graag het binnenterrein van het Castellum benutten voor openluchtvoorstellingen en kunst-installaties. Zoveel plekken zijn er niet in Utrecht waar dat kan.’

Eén van de kunstenaars die dat kan beamen is theatermaakster Boukje Schweigman. Zij stond tijdens de opening in september 2015 op het terrein met Curve, een opblaasbare installatie waarin bezoekers een desoriënterende ervaring ondergaan waarin elk eind een nieuw begin blijkt. De installatie was een samenwerking tussen kunstenaar Cocky Eek, geluidsontwerper Martin Franke en Boukje Schweigman. ‘De installatie bleek heel goed te passen op het terrein van Castellum’, vertelt Boukje. ‘Ik ben dan ook heel blij met dit nieuwe podium. Voor mijn buitenvoorstellingen ben ik vaak aangewezen op de zomerfestivals. Ook neemt ons gezelschap wel eens het initiatief om iets op een fort te tonen, maar dan zijn we zelf verantwoordelijk voor alles, van licht tot zitplaatsen.’

Curve

Ziel

‘Met Podium Hoge Woerd komt daar een interessante plek bij’, vervolgt ze. ‘Hier is er genoeg ruimte, en er zijn veel faciliteiten. Ik vind het ook prettig dat de exploitatie in handen is van Harm Lambers. Hij durft naast de reguliere theaterstukken ook vernieuwende kunst te programmeren. Dat zie je niet zo vaak, zeker niet buiten de grote steden. Maar hij zoekt een mooi evenwicht tussen een veilig en een meer experimenteel programma, zodat mensen ook aan de wat minder voor de hand liggende kunst kunnen wennen.’

“Deze nieuwe locatie haalt ons enerzijds uit de niche, en staat ons tegelijkertijd toe die te behouden.”

Kansen

Het theater in Leidsche Rijn bedient een brede groep cultuurliefhebbers. Er is cabaret, er zijn jeugdvoorstellingen en er is meer ‘ingewikkelde’ kunst. Harm Lambers: ‘Je zou de programmering in Podium Hoge Woerd ruimhartiger kunnen noemen dan bij Theater Kikker. Toegankelijker. We hebben hier een ander publiek. Dit is het culturele centrum van Leidsche Rijn, hier moeten alle mensen iets van hun gading kunnen vinden. In de stad handhaven we de meer obscure programmering van Theater Kikker, want daar is ook een publiek voor. Deze nieuwe locatie haalt ons enerzijds uit de niche, en staat ons tegelijkertijd toe die te behouden.’

Castellumverhalen

Met zijn eerste theaterprogramma in Podium Hoge Woerd, ‘Castellumverhalen’, sloeg Lambers al een brug tussen verschillende delen van Utrecht. ‘We toonden vijf toneelschrijvers en vijf regisseurs uit de hele stad archeologische vondsten uit Leidsche Rijn en vroegen hen daaromheen een theaterstuk te maken. Daar mochten ze twee acteurs voor inzetten, één die ze zelf aandroegen en één die wij via de Hogeschool voor de Kunsten leverden. Allemaal zochten ze een plek uit in het Castellum waar ze hun theaterstukken speelden. Het was een groot succes, waar zo’n zeshonderd bezoekers op afkwamen.’

Castellumverhalen

Naast Castellum Hoge Woerd werden in 2015 nog 431 andere projecten door het K.F. Hein Fonds gesteund. Daarbij ging het niet alleen om culturele projecten. Ook maatschappelijke- en kunstprojecten konden op steun rekenen. We lichten twee voorbeelden uit: